به گزارش آب و هوا چطوره، بر پایه دادههای سازمان هواشناسی از ابتدای سال آبی جاری تا پایان روز ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵، زابل با ثبت ۴۵.۱۰ درجه در ایستگاه زابل، گرمترین نقطه کشور بوده است. در مقابل، شهرکرد با دمای ۲.۷ درجه در ایستگاه شهرکرد سردترین دمای کشور برآورد شده است.
در بخش مقایسهای دادههای دمایی، میانگین دمای کشور در بازه هفت روزه اخیر برابر با ۲۴.۲ درجه سانتیگراد گزارش شده و نسبت به بلندمدت ۲۲.۸ درجه سانتیگراد تفاوت ۱.۴ درجهای را نشان میدهد. بررسی آغاز ماه جاری نشان میدهد که دمای متوسط ۲۲.۴ درجه است و نسبت به میانگین بلندمدت ۲۱.۱ درجه، کاهش ۱.۳ درجهای را ثبت کرده است. همچنین وضعیت ابتدای فصل نیز با کاهش ۰.۴ درجهای ادامه دارد و میانگین این فصل ۱۸.۷ درجه است در مقایسه با ۱۸.۳ درجه بلندمدت.
افزایش ۱.۲ درجهای میانگین دمای هوا
درعینحال، از آغاز سال زراعی تا پایان روز ۲۶ اردیبهشت، میانگین دمای کشور ۱۴.۳ درجه سانتیگراد ثبت شده که در مقایسه با بلندمدت ۱۳.۰ درجه سانتیگراد، افزایشی ۱.۲ درجهای را نشان میدهد.
این موضوع بیانگر آن است که با وجود نوسانات کوتاهمدت و کاهشهای خفیف دما در مقاطع ماهانه و فصلی، روند کلی دما در سال آبی همچنان بالاتر از حد نرمال بلندمدت قرار دارد.
همچنین تازهترین نقشههای رسمی از وضعیت بارش کشور نشان میدهد که از ابتدای سال آبی جاری تا تاریخ ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵، درصد تأمین آب سال آبی جاری به ۹۵.۰۹ درصد رسیده است و نقشه پهنهبندی بارشها تمرکز بارندگیها را در نوار غربی و شمالی کشور نشان میدهد.
براساس این نقشهها، غربیها، شمال غرب و سواحل دریای خزر بیشترین بارش را داشتهاند و در محدوده رنگهای سبز تا بنفش نشاندهنده بارش مناسب تا قابل توجه است. در مقابل، پهنههای مرکزی، شرقی و جنوب شرق اغلب در رنگهای زرد و نارنجی دیده میشوند که گویای بارش کمتر از نرمال است و این تفاوت مکانی چالشی در مدیریت منابع آب به شمار میآید.
در بازههای زمانی مختلف، هرچند برخی مقاطع بهبود یافتهاند اما نشانههایی از کمبارشی در کوتاهمدت دیده میشود. در هفت روز گذشته بارش کشور ۲.۳ میلیمتر ثبت شده است که نسبت به میانگین بلندمدت ۳.۲ میلیمتر، ۲۶.۵ درصد کاهش نشان میدهد. همچنین مجموع بارشهای ابتدای ماه جاری ۱۲.۰ میلیمتر بوده که نسبت به میانگین بلندمدت ۱۷.۷ میلیمتر، ۳۲.۰ درصد افت را ثبت کرده است.
در عوض، در بازه فصلی شرایط تفاوت دارد؛ از ابتدای فصل جاری تا کنون میزان بارش به ۶۷.۱ میلیمتر رسیده که نسبت به میانگین بلندمدت ۵۳.۸ میلیمتر، رشد ۲۴.۹ درصدی را نشان میدهد. در سال آبی نیز مجموع بارشها به ۲۲۲.۳ میلیمتر رسیده که برابر با افزایش حدود ۳.۳ درصد نسبت به میانگین بلندمدت ۲۱۵.۱ میلیمتر است. با این حال، تحلیلگران هشدار میدهند که این رشد محدود به توزیع نامتوازن بارشهاست و به معنای بهبود همگانی منابع آبی نیست.
نتیجه کلی این دادهها این است که گرچه شاخصهای سال آبی به ظاهر مطلوباند، ادامه کمبارشی در بازههای کوتاهمدت و تمرکز بارش در مناطقی محدود، به عنوان ریسکی جدی برای منابع آب کشور مطرح است و مدیریت مصرف و برنامهریزی دقیق در این حوزه ضروری است.
نمودار مقایسه اختلاف مجموع بارش کشور با بلندمدت از ابتدای سال آبی جاری تا ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ نشان میدهد که الگوی بارش میان استانها با نوسانات شدید و شکافهای عمیق همراه است. براساس این نمودار، گیلان با کاهش حدود ۱۷۹.۳ میلیمتر نسبت به بلندمدت بیشترین کسری بارش را دارد و در صدر استانهای کمبارش قرار گرفته است. پس از آن، کهگیلویه و بویراحمد با کاهش حدود ۹۸.۰ میلیمتر، تهران با کاهش ۹۵.۳ میلیمتر، مازندران با ۸۲.۷ میلیمتر و مرکزی با ۸۲.۵ میلیمتر در جایگاههای بعدی قرار گرفتهاند. همچنین استانهای قزوین با منفی ۷۱.۶ میلیمتر، چهارمحال و بختیاری با منفی ۶۷.۲ میلیمتر، قم با منفی ۴۵.۷ میلیمتر، لرستان و البرز با منفی ۴۵.۶ میلیمتر، سمنان با منفی ۳۲.۰ میلیمتر، اصفهان با منفی ۲۱.۶ میلیمتر، فارس با منفی ۱۷.۱ میلیمتر، همدان با منفی ۱۶.۴ میلیمتر، اردبیل با منفی ۱۴.۰ میلیمتر، یزد با منفی ۱۳.۷ میلیمتر و گلستان و سیستان و بلوچستان با منفی ۷.۰ میلیمتر نیز با کسری نسبت به بلندمدت مواجه هستند.
در مقابل، استانهایی نیز وجود دارند که مازاد بارش ثبت کردهاند؛ ایلام با حدود ۱۴۶.۷ میلیمتر افزایش نسبت به نرمال در صدر پربارشها قرار دارد. همچنین هرمزگان ۱۲۴.۱ میلیمتر، کردستان ۱۰۴.۴ میلیمتر، آذربایجان غربی ۸۱.۹ میلیمتر، کرمانشاه ۷۹.۷ میلیمتر، بوشهر ۶۱.۱ میلیمتر، خراسان جنوبی ۴۸.۹ میلیمتر از جمله مناطقی هستند که بارش اضافهای داشتهاند.
علاوه بر این، استانهای زنجان ۲۴.۶ میلیمتر، آذربایجان شرقی ۲۳.۹ میلیمتر، کرمان ۲۱.۲ میلیمتر، خوزستان و خراسان شمالی ۲.۲ میلیمتر، خراسان شمالی ۹.۶ میلیمتر و خراسان رضوی ۰.۶ میلیمتر نیز در محدوده مثبت قرار گرفتهاند و بارش آنها بیش از میانگین بلندمدت گزارش شده است.
بهطور کلی، میزان بارش کشور در مجموع حدود ۷.۲ میلیمتر بیش از میانگین بلندمدت ثبت شده است؛ این رقم بهطور کلی مثبت است اما به دلیل پراکنش نامتوازن بارشها در سطح استانها، تصویر واحدی از وضعیت منابع آبی ارائه نمیدهد.
