به گزارش آب و هوا چطوره، بارش‌های شدید در تاریخ‌های ۱۸ و ۱۹ مهر ۱۴۰۵ در استان گلستان، به‌ویژه در بخش‌های جنوب‌شرق، دو هموطن را به کام مرگ برد و خسارت‌های فراوانی بر جای گذاشت. این رویداد، زمینه‌ای شده تا درباره لزوم بازنگری در طرح جامع مدیریت سیل گلستان گفت‌وگو شود.
براساس داده‌های ثبت‌شده از ۱۱۲ ایستگاه باران‌سنجی اداره کل هواشناسی و ۲۵ ایستگاه شرکت آب منطقه‌ای، میانگین بارش دو روزه استان حدود ۳۲ میلیمتر بود که معادل ۷ درصد از بارش نرمال سال است.
بر پایه آمار ایستگاه‌های شهرستانی، بیشترین بارش در مینودشت (قلعه قافه بالا) با ۱۶۱ میلیمتر بود و پس از آن رامـیان (پاقله) ۱۴۵ میلیمتر، گالیکش (کیارام) ۱۰۴ میلیمتر و علی‌آباد کتول (زرین‌گل) ۱۰۰ میلیمتر ثبت شد؛ گرگان (جعفرآباد) نیز ۱۰۰ میلیمتر، و سایر محورها مقادیر کمتری داشتند.
از ابتدای مهر تا ۲۷ مهر ۱۴۰۵، مجموع بارش‌ها ۷۳ میلیمتر شد که نسبت به مدت مشابه سال قبل (۲۵ مهر ۱۴۰۴: ۳۴ میلیمتر) و بلندمدت (۳۶ میلیمتر) به ترتیب ۱۱۵ و ۱۰۳ درصد افزایش یافته است. مدیرکل مدیریت بحران استانداری گلستان گفت که چندین دوره بارندگی شدید و جاری شدن سیلاب در مهرماه باعث خسارت ۳۵۰۰ میلیارد تومانی به زیرساخت‌های استان شده است، به‌ویژه در مناطق شرقی.
عوامل وقوع سیل به دو دسته تقسیم می‌شوند: عوامل اصلی (شدت و مدت بارش) و عوامل تشدیدکننده مانند ساختار زمین‌شناسی، نوع خاک، جهت و طول شیب، کاهش پوشش گیاهی، تغییر کاربری اراضی بالادست، فقدان یا نقص سامانه پایش و هشدار سیل، کاهش سطح مقطع رودخانه‌ها، حمل رسوبات و درختان توسط سیل، ساخت سازه‌های غیر اصولی روی رودخانه‌ها و تجاوز به بستر و حریم رودخانه‌ها.
مقصود از ذکر مطالب فوق، یادآوری برنامه جامع مدیریت سیل استان گلستان و تأکید بر بازگشت به آن است. تهیه این برنامه پس از وقوع سیل بزرگ سال ۱۳۸۰ در دستور کار کارگروه سیل استان قرار گرفت و با استفاده از پیشینه مطالعات و اجرا، در سال ۱۳۸۵ به تصویب کارگروه تخصصی سیل استان و سپس شورای مدیریت بحران استان رسید.
در این “برنامه جامع” پنج مولفه تدوین شده است:
۱) مدیریت حوضه‌های آبریز (آبخیز)
۲) کنترل فیزیکی سیل (مهندسی رودخانه و سدها)
۳) آمادگی در برابر سیل (سامانه‌های هشدار، مانورهای تخلیه و جابجایی، تعیین نقاط امن و آموزش همگانی)
۴) مدیریت سیلاب‌دشت (بیمه سیل و مدیریت ریسک اراضی)
۵) مدیریت بحران و مقابله با سیل (اقدامات زمان بحران توسط دستگاه‌های مرتبط و مردم)
براساس گزارش‌های موجود، با گذشت حدود بیست سال از تصویب این برنامه، ضروری است ضمن بازنگری و تامین اعتبار کافی، اجرای کامل آن در دستور کار قرار گیرد.
