به گزارش آب و هوا چطوره، بارش‌های پاییزی لرستان در قالب پدیده ال‌نینو در سال ۲۰۲۶ با هدفی روشن آغاز می‌شود: پیش‌بینی‌ها حاکی از بارش‌های بیشتر از میانگین در این دوره است و رگبارها و سیلاب‌های ناگهانی از جمله مخاطرات محتمل خواهد بود. این تغییرات اقلیمی در ایران به طور معمول با تنوع مکانی و زمانی همراه است و ال‌نینو نیز از این قاعده مستثنی نیست.
طبق تحلیل مدل‌های معتبر، بارش‌ها در لرستان از ۱۰ مهر به‌طور پراکنده آغاز می‌شود و با ورود به اواخر مهر و اوایل آبان، دامنه آن افزایش می‌یابد. در هفته اول آبان، احتمالاً بارش‌های مؤثر در زاگرس میانی و غربی متمرکز خواهند شد.
بر پایه داده‌های چندگانه، از ۱۰ آبان تا ۱۰ آذر بارش‌ها نسبت به میانگین بلندمدت در محدوده نرمال یا بالاتر قرار می‌گیرد و در برخی مناطق رشته‌کوه‌های غربی و جنوب غربی، با مه‌آلودگی همراه خواهد بود.
از ۱۰ آذر تا ۱۰ دی، با کاهش رطوبت اتمسفری و فرونشست هوا، شدت بارش‌ها به‌طور نسبی کاهش می‌یابد و دوره‌های کم‌بارشی ممکن است رخ دهد. با این وجود، پاییز امسال در کل مرطوب‌تر از میانگین بلندمدت است و نیمه غربی کشور عموماً در محدوده نرمال یا پایین‌تر از نظر دمایی قرار می‌گیرد.
باید خاطرنشان کرد که ال‌نینو به‌تنهایی به معنای بارش فراوان نیست. این پدیده تنها یکی از عوامل تأثیرگذار است و در برخی سال‌ها نیز با وجود ال‌نینوی قوی، خشکسالی یا کاهش بارش را تجربه کرده‌ایم.
در قالب مدیریت ریسک، کارشناسان کشاورزی بر رصد مستمر پیش‌بینی‌های معتبر هواشناسی، پوشش بیمه محصولات کشاورزی و هماهنگی با صندوق بیمه محصولات کشاورزی تأکید می‌کنند تا غرامت‌های سال زراعی گذشته تسویه شود و کشاورزان ترغیب به پوشش بیمه‌ای کلیه محصولات شوند.
توصیه‌های عملی برای کشاورزی شامل رعایت تاریخ کاشت پاییزه، کاشت تا قبل از وقوع بارش‌های مؤثر در مناطق سردسیر، و کاهش تراکم بذر در زمان کاشت گندم و جو است تا خطر زوال و خوابیدگی کاهش یابد. همچنین مدیریت دقیق تغذیه گیاهی، به‌ویژه مصرف پتاسیم و جلوگیری از مصرف بیش از حد نیتروژن، اهمیت دارد. رعایت تهویه گلخانه‌ها، زهکشی مناسب، و استحکام پوشش‌های گلخانه‌ای نیز از دیگر نکات ضروری است.
همچنین باید به روند فیزیولوژی گیاهان در پاییز و زمستان برای ارزیابی دقیق خسارت‌های احتمالی توجه شود و از کشاورزی حفاظتی و عدم برگرداند خاک به‌طور کامل بهره برد.
در پایان، توجه به مدیرت آب، جلوگیری از کشت در مسیر مسیل‌ها و مناطق مستعد آب‌گرفتگی، و مراقبت از مزارع و باغ‌ها برای کاهش آسیب‌های ناشی از بارندگی‌های شدید در این دوره ضروری است.
یادداشت از: بهروز میر، دکتری تخصصی اکولوژی گیاهان زراعی
