به گزارش آب و هوا چطوره، نشست تخصصی با محور النینو و سامانههای پیشبینی و هشدار، با حضور مدیران و کارشناسان وزارت نیرو و سازمان هواشناسی برگزار شد تا آثار تغییرات اقلیمی و چشمانداز بارش پاییز و زمستان بررسی و توسط کارگروههای مرتبط برای مواجهه با رخدادهای حدی تمهیدات لازم اتخاذ شود.
سحر تاجبخش مسلمان، معاون وزیر راه و شهرسازی و رئیس سازمان هواشناسی کشور، در حاشیه این نشست از تغییرات اخیر دمای سطح آب در منطقه استوایی اقیانوس آرام گفت: امسال یکی از سالهایی است که چنین افزایش دمایی به شکل قابل توجهی بالاتر از نرمال بوده و میتواند منجر به شکلگیری النینوی قوی شود.
وی افزود: وقتی چنین تغییر بزرگی در دمای سطح اقیانوس رخ میدهد، تعادل میان اتمسفر و سطح زمین تحت تأثیر قرار میگیرد و میتواند زمینهساز افزایش رخدادهای شدید آبوهوایی در نقاط مختلف جهان شود؛ از جمله خشکسالی، سیلاب و انواع طوفانها.
اثر النینو در ایران مستقیم نیست
رئیس سازمان هواشناسی درباره تفاوت اثر النینو در مناطق جهان گفت: مناطقی که به محل شکلگیری این پدیده در اقیانوس آرام نزدیکتر هستند، اثر مستقیمتری را تجربه میکنند، اما مناطقی مانند جنوبغرب آسیا و ایران که فاصله بیشتری از کانون شکلگیری دارند، بیشتر از طریق دورپیوندهای جوی تحت تأثیر قرار میگیرند.
تاجبخش ادامه داد: افزایش دمای آب در منطقه استوایی اقیانوس آرام میتواند الگوهای گردش جوی را در نقاط دیگر جهان تغییر دهد، اما هرچه فاصله از کانون این پدیده بیشتر باشد، عوامل دیگری نیز در شکلگیری شرایط آبوهوایی نقش پیدا میکنند.
وی با اشاره به سایر شاخصهای اقلیمی مؤثر بر ایران گفت: در منطقه ما دورپیوندهایی مانند دوگانگی اقیانوس هند، نوسان شبهدوسالانه در استراتوسفر و نوسان بینفصلی مادن-جولیان یا MJO نیز وجود دارد که میتوانند در کنار النینو بر نحوه فعالیت سامانههای جوی و سامانههای مدیترانهای مؤثر باشند.
تمرکز بارشهای بیشتر از نرمال در پاییز
بر اساس آخرین خروجی نقشههای پیشبینی، بارشهای پاییز فراتر از نرمال پیشبینی میشود و این شرایط تا حدودی در ابتدای زمستان نیز دیده میشود، اما هر چه به فصل زمستان نزدیکتر میشویم، سیگنال افزایش بارش برای این فصل ضعیفتر شده است.
وی افزود: تمرکز اصلی افزایش بارش در پاییز در استانهای جنوبی، غربی و جنوبغربی کشور، بهویژه در حاشیه زاگرس و استانهای واقع در غرب این رشته کوه، پیشبینی میشود. بخشهایی از دامنههای البرز نیز میتوانند تحت تأثیر شرایط بارشی قرار گیرند، اما تمرکز اصلی پیشبینی افزایش بارش در غرب و جنوبغرب کشور است.
ضرورت آمادگی برای بارشهای شدید
رئیس سازمان هواشناسی با تأکید بر ضرورت استفاده از پیشبینیها برای افزایش آمادگی دستگاههای اجرایی گفت: اکنون مهمترین اقدام، ایجاد آمادگی کافی و انجام تمهیدات لازم برای مواجهه با بارشهای ناشی از این شرایط اقلیمی است. زیرساختهای موجود در برخی مناطق فرسودهاند و در بخشهایی نیز تغییر کاربری اراضی اتفاق افتاده است؛ بنابراین حتی بارشهایی که از نظر مقدار بسیار شدید نیستند، میتوانند در برخی نقاط زمینه وقوع سیلاب ایجاد کنند.
زمستان فعلاً نزدیک به نرمال پیشبینی میشود
رئیس سازمان هواشناسی درباره چشمانداز زمستان گفت: در حال حاضر شرایط بارش زمستان به شکل قابل توجهی بالاتر از نرمال پیشبینی نمیشود و فعلاً باید بارشهای این فصل را نزدیک به شرایط نرمال در نظر گرفت. البته پیشبینیهای فصلی با نزدیک شدن به زمان وقوع رخدادها بهروزرسانی میشوند و اگر الگوی جدیدی در نقشهها شکل بگیرد، اطلاعات جدید در اختیار دستگاههای اجرایی قرار خواهد گرفت.
گرمایش هوا سهم بارش باران را افزایش میدهد
رئیس سازمان هواشناسی کشور با اشاره به روند رو به رشد گرمایش زمین، گفت: با توجه به این روند، بخش قابل توجهی از بارشهای آتی به صورت باران خواهد بود و این مسئله میتواند در برخی شرایط احتمال روانآب و سیلاب را افزایش دهد. بنابراین علاوه بر مقدار بارش، باید به دما و نوع بارش هم توجه کرد زیرا افزایش سهم باران نسبت به برف میتواند زمان ورود آب به رودخانهها و مخازن را تغییر دهد و در مدیریت منابع آب اهمیت دارد.
پیشبینی فصلی، نقشه آمادگی است
رئیس سازمان هواشناسی افزود: پیشبینیهای بلندمدت فصلی و ماهانه بیشتر به عنوان یک نقشه زمینهای برای برنامهریزی و ایجاد آمادگی مورد استفاده قرار میگیرند و نباید آنها را با پیشبینی دقیق یک رخداد جوی در یک نقطه مشخص یکسان دانست. پیشبینی دقیق رخدادهای بارش سنگین و سیلاب در بازههای کوتاهمدت و حداکثر حدود دو هفته پیش از وقوع، دقت بیشتری پیدا میکند و در این بازه است که میتوان اطلاعات عملیاتیتری برای مدیریت بحران در اختیار دستگاهها قرار داد.
تاجبخش در پایان خاطرنشان کرد: ایجاد آمادگی بر اساس سناریوهای احتمالی، حتی در صورتی که در نهایت رخداد مورد انتظار اتفاق نیفتد، به معنای از دست دادن ظرفیتها نیست؛ زیرا آمادگی پیشگیرانه میتواند زمینه مدیریت بهتر مخاطرات آبوهوایی را در زمان وقوع فراهم کند.
