به گزارش آب و هوا چطوره، مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی در گزارش خود اعلام کرده است که براساس دادههای اقلیمی و بررسیهای جامع در سالهای اخیر، منطقه خاورمیانه و بهویژه ایران با یکی از طولانیترین و شدیدترین دورههای خشکسالی در دهههای اخیر روبهرو است.
پاییز امسال ششمین پاییز خشک متوالی کشور است و بارش این فصل بهطور قابل توجهی کمتر از نرمال ثبت شده است.
بر پایه دادههای هواشناسی، نیمه نخست سال شمسی جاری و بهویژه 40 روز گذشته پاییز در بسیاری از استانها، بهویژه در فلات مرکزی و استانهای همجوار زاگرس، خشکترین دوره در 40 سال اخیر محسوب میشود. این وضعیت منابع آبی سطحی و زیرسطحی کشور را با فشار بیسابقهای مواجه کرده است.
در شهرهای بزرگ مانند تهران، تبریز، مشهد و اراک، برخی سدهای اصلی تأمینکننده آب شرب به «روز صفر آبی» نزدیک یا به آن رسیدهاند؛ بهعبارتی، ذخایر قابل برداشت به حداقل رسیده و ناچاراً به منابع زیرزمینی تکیه میشود. این روند، خطر فرونشست و فقر منابع آبی در سالهای آینده را بهطور جدی افزایش میدهد.
از سوی دیگر، میانگین دمای کشور در پاییز جاری حدود یک درجه سانتیگراد بیش از میانگین بلندمدت بوده که تبخیر را افزایش داده، رطوبت خاک را کاهش داده و خشکسالی را تشدید میکند.
مدلهای میانمدت و هفتگی نشان میدهند که تا دو هفته آینده بارندگی در اغلب مناطق کشور رخ نخواهد داد یا بسیار کمتر از نرمال خواهد بود. این پیشبینیها، در کنار وضعیت بحرانی سدها، زنگ خطر جدی برای منابع آبی کشور را بهصدا درآوردهاند.
براساس مدلهای فصلی، در ماههای زمستان نیمه غربی کشور با احتمال متوسط در شرایط نرمال بارشی قرار میگیرد، اما نیمه شرقی همچنان با گرایش به کمبارشی روبهروست. این تفاوت منطقهای در بارش، نیازمند برنامهریزی دقیق و مدیریت منابع آب بهصورت منطقهمحور است.
در این راستا مرکز مربوطه با اعلام هشدار جدی از مسئولان، نهادهای اجرایی، شهرداریها، صنایع، کشاورزان و عموم مردم میخواهد که مصرف آب را بهشکل جدی مدیریت و کاهش دهند. از هرگونه مصرف غیرضروری و هدررفت منابع آب جلوگیری شود. برنامههای صرفهجویی، بازچرخانی آب و استفاده از فناوریهای نوین در مدیریت منابع آب در اولویت قرار گیرد. اقدامات فوری برای تقویت زیرساختهای آبی، پایش منابع زیرزمینی و تدوین برنامههای اضطراری توسط نهادهای مسئول انجام شود. آموزشهای عمومی در زمینه بحران آب و تابآوری در برابر خشکسالی در سطح مدارس، رسانهها و جوامع محلی گسترش یابد.
باتوجه به شرایط بحرانی، تابآوری کشور در برابر خشکسالی به همبستگی ملی، آگاهی عمومی و اقدام سریع نیاز دارد. آینده منابع آبی ایران به تصمیمات امروز ما گره خورده است.
