به گزارش آب و هوا چطوره، النینو با شدتی که در پهنه اقیانوس آرام یافته است، موجب میشود دمای این پهنه نسبت به نرمال افزایش یافته و در صورت افزون بر دو درجه، به ابرالنینو یا سوپر النینو تعبیر شود. چنین تغییرات دمایی وسیع در اقیانوس، با تعامل با جو میتواند الگوهای جوی را به گونهای تغییر دهد که در دورههای النینو بارش خاورمیانه غالباً در حد نرمال یا فراتر از آن باشد.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی توضیح میدهد که اگرچه رابطه یکبهیک و قطعی نیست، در اغلب سالهای تحت پدیده النینو بارش منطقه خاورمیانه مناسبتر گزارش میشود. در مقابل، دورههای لانینا با خشکسالی تداومدار همراه است، هر چند امسال تا حدی بیسابقه است و در دوره آماری ۵۰ تا ۶۰ سال گذشته چنین شدتی از تغییرات دمایی مشاهده نشده بود.
با وجود شدت یافتن این پدیده، الگوهای مرتبط با آن قابل پیشبینی نیستند و در برخی نقاط مانند آمریکای جنوبی، آفریقای جنوبی و ناحیه شمالی استرالیا آثار منفی کاهش بارش مشاهده میشود. در تابستان، النینو احتمالاً بارشها را در شبهقاره هند کاهش میدهد و این میتواند پیامدهایی برای تولید مواد غذایی در هند و تا حدودی پاکستان به همراه داشته باشد؛ در عوض در فصول سردتر، بارندگی نسبی بهتری برای این منطقه انتظار میرود و جنوب غربی آمریکا نیز از آن بهره میبرد.
اما النینو تنها یکی از عوامل تعیینکننده اقلیم بارشی فصول سرد نیست و عوامل دیگری هم وجود دارند که پیشبینی دقیق آنان از هماکنون دشوار است. بهخصوص با نزدیک شدن به آغاز پاییز، شدت و گستره پوشش برف در منطقه پرفشار سیبری میتواند سامانههای عبوری از ایران را با فشارهای متفاوتی مواجه سازد و از این رو عملکرد سامانههای بارشی کشور تغییر کند. همچنین دمای اقیانوس هند و مسیر عبور طوفانها در اقیانوس اطلس از دیگر عواملی هستند که مانند خود النینو، از چند ماه قبل بهطور دقیق قابل پیشبینی نیستند.
طبق اظهارات مقام مسئول، در حال حاضر تنها میتوان انتظار داشت که پاییز امسال با سطح بارش همدورهای و بهویژه در نیمه دوم، فراتر از نرمال باشد. در چنین شرایطی، احتمال بروز سیلابهای گسترده بهویژه در مناطقی که سابقه این تجربه را دارند، افزایش مییابد؛ جنوب غرب ایران و استانهای غربی مانند کرمانشاه، ایلام و خوزستان از جمله مناطقی هستند که این احتمال در آنها بیشتر است. بارشها در این مناطق میتواند با بیهنجاری یا بارشهای فراتر از نرمال همراه باشد.
بهطور کلی، پیشبینیهای فصلی پربار به نظر میرسند، اما همچنان یکبهیک و قطعی نیستند و نیاز به گذر زمان برای شناسایی دقیقتر عوامل موثر وجود دارد. برای پدیدههایی همچون سیلاب، پیشبینیهای کوتاهمدت در بازه زمانی نزدیک به وقوع، از اهمیت بیشتری برخوردارند و میتوانند به مدیریت و کاهش آثار مخاطرات کمک کنند.
